Powrót do strony głównej


MIESZANKI, KOMPONENTY, MASZYNY DO PRODUKCJI ARTYKUŁÓW GUMOWYCH


Kauczuki butadienowo-styrenowe (SBR)

Jak wskazuje nazwa, kauczuki te są produktami wspólnej polimeryzacji butadienu (dwuwinylu) i styrenu. W zależności od ilościowego stosunku tych składników jakość otrzymywanych kauczuków może się znacznie zmieniać. Ze zwiększeniem ilości styrenu wzrasta twardość kauczuku i zmniejsza się elastyczność otrzymywanych z niego wulkanizatów.

Kauczuki butadienowo-styrenowe są podstawowymi kauczukami o przeznaczeniu ogólnym.Stosuje się je na wielką skalę w produkcji opon samochodowych wraz z kauczukiem naturalnym, izoprenowym i butadienowym. Z kauczuków tych wytwarza się najbradziej masowe artykuły techniczne, jak np. taśmy przenośnikowe, węże, wyroby formowe i nieformowe oraz obuwie, zwłaszcza spody gumowe.

Do zalet kauczuków butadienowo-styrenowych zalicza się dużą odporność na ścieranie, odporność na powstawanie spękań oraz dobre własności mechaniczne, jakie uzyskuje się po wprowadzeniu odpowiednich napełniaczy. Kauczuki te mają dużą odporność na starzenie oraz na pęcznienie pod wpływem olejów i rozpuszczalników.

Kauczuki butadienowo-styrenowe wykazują małą odporność na rozdzieranie, wskutek czego wulkanizaty naderwane lub nadcięte łatwo się dalej rozdzierają. Ponadto wykazują one małą odporność na działanie zarówno wysokiej, jak i niskiej temperatury. Ujemną cechą wulkanizatów jest również skłonność do pękania pod wpływem wielokrotnych odkształceń w przypadku istnienia uszkodzeń powierzchniowych (nadcięć). W zakresie właściwości technologicznych wymagają one zwiększonego zużycia energii podczas plastyfikacji i mieszania. Wykazują również małą kleistość, utrudniającą konfekcjonowanie wyrobów z oddzielnych części. Kleistość mieszanek można nieco zwiększyć przez dodanie zmiękczaczy, które wporwadza się w ilości od 5 do 20% (licząc w stosunku do ilości kauczuku); substancjami zwiększającymi kleistość są naftaleny, żywice kumaronowo-indenowe, kalafonia.

Istotną cechą wulkanizatów z kauczuków butadienowo-styrenowych jest ich mniejsza wrażliwość (mniej więcej 20-40 razy mniejsza niż kauczuku naturalnego) na działanie soli miedzi, manganu, żelaza, kobaltu i in.

Najważniejsze cechy zachowania tych kauczuków podczas przerobu: w czasie walcowania równomierne rozprowadzenie chemikaliów (zwłaszcza sadzy) jest trudniejsze do osiągnięcia niż w przypadku kauczuku naturalnego; porządek ich dodawania winien być nieco zmieniony (sadze aktywne dodawane wcześniej), pożądane są przedmieszki z sadzy, przyspieszaczy, antyutleniaczy, siarki itp. Przy stosowaniu mieszaniny z kauczukiem naturalnym lub regeneratem należy uprzednio uplastycznić każdy z tych surowców osobno.

Stosowana może być każda forma wulkanizacji; ze względu na bardziej płaską krzywą wulkanizacji niebezpieczeństwo przewulkanizowania jest tu mniejsze niż przy użyciu kauczuku naturalnego. Szybkość wulkanizacji ze względu na mniejszy stopień nienasycenia jest trochę mniejsza niż kauczuku naturalnego. Ze względu na to, że odporność na rozdzieranie gorących wulkanizatów jest bardzo słaba, występują czasami trudności wyjmowania po wulkanizacji gotowych (jeszcze ciepłych) artykułów z form.

Co się tyczy składu mieszanek, to stosuje się te same składniki, co w mieszankach z kauczuku naturalnego, a główne różnice w dozowaniu są następujące: białych i jasnych mieszanek na bazie samego kauczuku butadienowo-styrenowego nie stosuje się, mieszanki takie dają wulkanizaty o bardzo słabych własnościach mechanicznych; konieczny jest dodatek sadzy aktywnej w ilości zwykle 30-60% licząc na kauczuk syntetyczny; tym samym, nie można otrzymać z tego surowca wartościowych mieszanek czysto kauczukowych - wymagana jest zwykle większa ilość zmiękczaczy, często w ilościach kilkunastu i więcej nawet procent. Jeśli chodzi o zaspół wulkanizacyjny, zwykle stosuje się tu dużo mniejsze ilości siarki (od 2%) niż w mieszankach z kauczuku naturalnego, natomiast ilość przyspieszaczy winna być poważnie zwiększona. Zaleca się stosowanie przyspieszaczy sulfenamidowych. Kauczuki te, jak zresztą ogromna większość kauczuków syntetycznych, zawierają w swoim składzie antyutleniacz (zwykle fenyl-beta-naftyloaminę) w ilości do 1,5%, a niektóre nawet do 3%. Kauczuki butadienowo-styrenowe stosowane są często w mieszaninie z kauczukiem naturalnym, ewentualnie z regeneratem, z którymi mieszają się w każdym stosunku.