Powrót do strony głównej


MIESZANKI, KOMPONENTY, MASZYNY DO PRODUKCJI ARTYKUŁÓW GUMOWYCH


Kauczuk naturalny (NR)

Kauczuk naturalny w postaci soku mlecznego występuje co najmniej w 200 gatunkach roślin. Obecnie znaczenie przemysłowe ma jedynie należący do rodziny wilczomleczowatych kauczukowiec brazylijski (Hevea brasiliensis), drzewo uprawiane na plantacjach w strefie klimatu tropikalnego, głównie w Azji południowo-wschodniej.

Kauczuk wydziela się z soku mlecznego, tzw. lateksu, przez koagulację rozcieńczonym kwasem mrówkowym lub octowym. Przed koagulacją lateks, który po zebraniu z drzewa ma pH 7, stabilizuje się niewielką ilością amoniaku, siarczynu sodowego lub formaldehydu, odsącza samorzutnie skoagulowany produkt i rozcieńcza lateks do stężenia 15-20%. Koagulat otrzymany z rozcieńczonego lateksu przemywa się wodą, przepuszcza przez walce, suszy i po nadaniu postaci handlowej (płyty, krepa) pakuje.

W zależności od warunków obróbki otrzymuje się różne odmiany i gatunki kauczuku. Zgodnie z międzynarodową klasyfikacją kauczuk naturalny dzieli się na 8 odmian i 35 gatunków. Odmiany różnią się surowcem wyjściowym i sposobem otrzymywania, natomiast podział na gatunki jest uzależniony od kryteriów jakościowych określonych w sposób wizualny (ogólny wygląd, obecność zanieczyszczeń, barwa) i przez porównanie z wzorcami.

W temperaturze zwykłej świeżo wydzielony kauczuk naturalny jest bezpostaciowy, lecz w czasie długotrwałego przechowywania (dłużej niż rok) tworzą się w nim krystality. Obniżenie temperatury przyspiesza krystalizację. Krystalizacja kauczuku naturalnego utrudnia jego przerób. Zwykle przed przerobem kauczuk poddaje się dekrystalizacji (rozmrożeniu) powietrzem w specjalnych komorach grzejnych lub prądami o wielkiej częstotliwości.

Nawet po rozmrożeniu handlowy kauczuk naturalny jest mało plastyczny i wymaga wstępnego uplastycznienia. Plastyczność dowolnej odmiany kauczuku naturalnego zwykle jest tym większa, im gorszy jest gatunek kauczuku. Wiąże się to z wyższym stopniem utlenienia i dłuższym przemywaniem na walcach w czasie wytwarzania kauczuku. Kauczuk naturalny łatwo daje się uplastyczniać na walcach o temp. 80-110 C lub w mieszarce zamkniętej w temp. 100-150 C.

Mieszanki gumowe z kauczuku naturalnego łatwo można kalandrować, wytłaczać oraz mają one dobrą kleistość i niewielki skurcz. Kauczuk naturalny zwykle wulkanizuje się siarką w obecności przyspieszaczy, można również stosować inne metody wulkanizacji. Ze względu na różnice w ilości i składzie substancji niekauczukowych różne domiany kauczuków mają różną szybkość wulkanizacji. Na przykład niższe gatunki smoked sheets są bardziej podatne na podwulkanizację i szybciej się wulkanizują.

Kauczuk ma dobre własności technologiczne (kleistość konfekcyjna, wytrzymałość przed wulkanizacją), łatwo miesza się z innymi kauczukami przeznaczenia ogólnego (IR, SBR, BR). Wulkanizaty kauczuku naturalnego odznaczają się bardzo dobrymi własnościami mechanicznymi (wytrzymałość na rozciąganie i rozdzieranie), dobrą elastycznością, odpornością na ścieranie, odpornością na działanie niskiej temperatury i szczególnie korzystnymi własnościami dynamicznymi i zmęczeniowymi. Są one nieodporne na działanie rozpuszczalników, olejów technicznych i wielu substancji chemicznych.

Główną dziedziną zastosowań kauczuku naturalnego jest produkcja opon, szczególnie opon do samochodów ciężarowych, autobusów, samolotów, opon wyścigowych i terenowych oraz, chociaż w mniejszym stopniu, do produkcji opon samochodów osobowych. Stosowanie kauczuku naturalnego utrzymuje się w produkcji taśm przenośnikowych, pasów pędnych, węży i innych wyrobów technicznych (amortyzatory, uszczelki). Używa się go do otrzymywania klejów, ebonitów i wyrobów gąbczastych. Ważną dziedziną zastosowań są artykuły masowe, jak obuwie gumowe, wyroby gumowe stykające się ze środkami spożywczymi, wyroby sportowo-turystyczne, artykuły przeznaczone dla służby zdrowia. Znaczną część kauczuku stosuje się w postaci lateksu.